Nog eenmaal

Als je De weg naar zee nog niet gelezen hebt, schrijf je nu hier in voor de Das Mag leesclub op 14 juni en dan krijg je het vanzelf thuisgestuurd. 

Het kan nog een paar dagen.

Het boek is een aanklacht tegen de maakbaarheid van de mens zoals die ons wordt voorgespiegeld, schreef een recensent.

Vind jij dat ook? Of lees je er juist iets totaal anders in? 

Je kunt er op die zaterdag met mij en met  anderen over praten. De leesclub wordt geleid door  Micha Wertheim. En na al het geklets ben je welkom op een groot - en nu al legendarisch - feest waar iedereen is.

Naar huis

Het is de tweede week dat de vierjarige naar school gaat. Ze is kindje nummer 27 in de klas. Ze gedraagt zich alsof ze er al jaren zit. Ze is heel erg cool. Net haar moeder. Aan haar zul je niets merken. Met de twee vlechtjes naast haar uitgestreken gezicht, zit ze aan het tafeltje bij Dior.

'Ik wil naar huis,' was het eerste dat ze gezegd schijnt te hebben toen ze haar grote zus in de middag op het schoolplein tegenkwam. 'Ik wil naar huis.'
'Zei ze dat echt?' vroeg ik.
'Ja, hoezo?'
'Wat was ze aan het doen dan?'
'Niks. Ze stond helemaal alleen bij de zandbak en het klimrek. Ze keek een beetje. Ze had niemand om mee te spelen.'
'En wat zei jij toen tegen haar?'
'Dat het niet meer zo heel lang duurde.'

Gebruiken

De moeder van de schoonmaakster is net zo oud als mijn moeder en een psychiatrisch patiënt. Ze weet sinds de schoonmaakster vier is vaker niet dan wel dat haar dochter bestaat en al helemaal niet dat die dochter ooit in Nederland is gaan werken als schoonmaakster om op die manier een behandeling voor haar te kunnen financieren.  Dat laatste is gelukt.  Een behandeling voor haar moeder (en een huis voor haarzelf) Maar de moeder heeft toen de verkeerde medicijnen gekregen waardoor het een tijd nog veel slechter met haar gegaan was.
Ik stond naar het verhaal van de schoonmaakster te luisteren, met één been al op de trap en  het boek van Valeria Luiselli in mijn hand. De gewichtlozen. De manier van schrijven van de Mexicaanse Valeria Luiselli bevalt me echt heel erg. Valeria is een paar jaar ouder dan de schoonmaakster en tien jaar jonger dan ik. Ik stond, terwijl de schoonmaakster praatte, ook te denken aan mijn eigen verhaal, het document dat een paar weken dichtbleef, en dat ik zo dadelijk weer ga openen.
(Dat heb ik nu op dit moment nog niet gedaan, terwijl ik over drie kwartier alweer bij school moet staan om een stuk of wat kinderen op te halen)
En ik dacht, staand op de trap, terug aan Fabio die hier een tijdlang elke donderdag kwam, even oud was als ik, en heel veel praatte, tot hij op een dag ineens weg was. Terug naar Brazilië.  Hem wil ik ook beschrijven. Misschien kan ik haar verhaal op het zijne plakken, mijmerde ik. Dus feitelijk ben ik - nog voor ze uitverteld is - aan het bedenken hoe ik haar verhaal, kan gebruiken voor het mijne.

Geen oplossing

Mijn bijna-negenjarige huilde omdat er een dag zal komen dat we afscheid van elkaar moeten nemen. Het huilen ging bij mij door merg en been. Omdat die dag een keer komt. Oké, misschien nemen we geen afscheid, misschien wordt het voor ons genomen. Maar er komt een dag.
Het ging door merg en been omdat dit mijn grote bezwaar tegen het leven blijft en ik er na veertig jaar nog altijd geen fatsoenlijk antwoord op heb. 'Ons krijgen ze niet.' Iets slechters kan ik niet bedenken. Maar ik zeg het. Ze laat zich ook geen sprookjes vertellen. Over hemels waar we elkaar allemaal weer zullen treffen. Dit maakt het nog moeilijker te verteren.
Het grootste probleem van kinderen hebben is dat je op een dag weer van ze gescheiden zal worden. Iedereen weet dat wel. Ook de bijna-negenjarige tot mijn spijt. We denken er alleen niet steeds aan. Het is zaak er zo min mogelijk aan te denken.
Het punt is: ik wil voor eeuwig en eeuwig bij die kinderen blijven. Tegelijkertijd probeer ik heel vaak even van ze af te komen.
 'Mama, moet je alleen zijn of niet?' informeert de vierjarige te pas en te onpas.
In de Gewichtlozen van Valeria Luiselli lees ik: Romans  zijn van de lange adem. Dat vinden romanschrijvers althans. Niemand weet precies wat het betekent. Maar ze zeggen het allemaal: van de lange adem. Ik heb een baby en een middelste kind. Ze laten me niet ademen. Alles wat ik schrijf zal - kan - alleen maar van korte adem zijn. Van weinig lucht.

R e c l a m e

Het einde van de kaartverkoop voor het Das Magazin Festival  op 14 juni nadert, is mij net gemeld.  En alle leesclubs zitten bijna vol, maar nog niet helemaal. Bij mij kun je nog terecht. Praten over De weg naar zee. Onder leiding van Micha Wertheim. Dat kan best grappig worden.
Dus s c h r i j f  je in. Of kijk bij de line-up, om te zien bij wie je je verder nog in kunt schrijven.

Vier

Ze was jarig en sliep uit. Dat uitslapen was op z'n minst opmerkelijk te noemen. Op dagen dat ze niet jarig is, slaapt ze namelijk niet uit. Nooit. Ze wordt wakker zodra je één voet in de gang gezet hebt. Maar vandaag konden we met z'n allen de gang door galopperen, kon de piano rustig bespeeld worden en ook na het indringende geluid van de elektrische koffiemolen bleef het boven stil. Zelfs na mijn derde espresso gebeurde er niets.
Eerst zei ik dingen als 'Laat haar liggen. Ze heeft het nodig' tegen de anderen. En: 'Het kind is net terug van vakantie.'
Maar ze sliep zo lang dat ik toch nog serieus begon te denken aan de dood. Ik wilde er niet in meegaan maar het gebeurde. Exact op haar vierde verjaardag. Een verlate wiegendood. Bevrijdingsdag. Zieltje naar de hemel gevlogen. Je verwacht het niet meer. Maar dan toch. Ook verstikking is voorbijgekomen. Een hartaanvalletje. De jarige ligt levenloos in haar halfhoge stapelbed, en wij hier maar met z'n drieën vol verwachting door het versierde huis sluipen.
Wachtend tot we eindelijk Lang zal ze leven kunnen gaan zingen.
'Als ik vier ben, ben ik geen peuter meer maar een kleuter,' had ze de afgelopen maanden zo vaak verzucht. Ook in Puglia kruiste ze de dagen af tot het vandaag zou zijn. Vier jaar worden als ultieme droom. Vier jaar. Als ik maar eenmaal een kleuter ben, komt alles goed. Als ik vier ben, ben ik gelukkig. Als ik vier ben, hoor ik er bij. Als ik vier ben, ben ik een echt mens. Wie vier is, is een kleuter, dus wie vier is, doet er toe. Nu was ze vier en zou het daar bij blijven.
Ze had ons allemaal zo opgefokt voor deze dag dat wij nauwelijks een oog dicht hadden gedaan. Ik sowieso niet. De grote zus en de twee poezen banjerden al vanaf half zes rond. Om zeven uur stonden we allemaal op. En tegen negenen nog altijd geen kik van de jarige.
Met z'n drieën hingen we uiteindelijk boven de half-hoogslaper te luisteren naar haar ademhaling. Of die er nog wel was. Beneden op tafel stonden de cadeaus. Hingen de slingers. De ballonnen. Het was zover.

Beeldvorming

Ze heeft drie boeken geschreven, is moeder van twee jonge kinderen en daar schrijft ze over op haar blog, twitterde iemand.
Het moederschap en ik. Twee handen op een buik zou je intussen denken. Haar boeken, haar blogs. Die EG schrijft nergens anders over.
Het is maar wat er wordt uitgelicht. De weg naar zee gaat voor mij vooral over maakbaarheid en mislukking, maar is meestal besproken als een boek over het moederschap. Dat kan. Dat is ook waar. De hoofdpersonen zijn een moeder en een dochter.  Maar dat is wel heel één op één bezien.
Het is waar dat ik op deze plek stukjes schrijf over de twee jonge kinderen die van mij zijn en in mijn huis rondlopen. Ik kan niet anders. Ik gebruik nu eenmaal wat ik om mij heen zie, hoor en meemaak. Heel ver weg zoek ik het nooit. Maar het is niet waar dat ik een weblog bijhoud dat over die twee jonge kinderen gaat.
Dat is echt iets anders.