Voor de boekverkoop

Ik zag de winnaar van de BNG prijs gisteren bij DWDD om te praten over zijn stotteren. En een zangeres met hetzelfde euvel.
Dat werkt goed live op televisie. Er gebeurt meteen iets. Drama. Een stotterende schrijver en een stotterende zangeres aan tafel bij Matthijs van Nieuwkerk. Ze praatten eigenlijk nog veel te vlot. Het was voor het beeld mooier geweest als er geen woord uit hun strot was gekomen. Het had meteen de noodzaak van hun werk vergroot. Ze móéten zich wel op een andere manier uiten, dan kletsend.
Er zat ook een spraakdeskundige bij die hen van het stotteren af wilde helpen. Maar daar was niemand in geïnteresseerd. Daar was ook niemand voor gekomen. Alleen de spraakdeskundige zelf.
'Ik wil er helemaal niet vanaf,' zei de zangeres tenslotte, 'het heeft me bekend gemaakt.'

De schrijfster & de recensente

Toen ik wegging van het vrouwen boekenfestijn, werd ik aangesproken.
'Jij bent Elke,' zei ze. 'Ik herken je van de foto.'
'Ja,' zei ik. 'Jij bent Marja.'
Het bleef heel even stil tussen ons.
'Of háát je mij?' vroeg ze toen.
'Ik haat je niet,' zei ik snel.
Waarom moest ik haar ook alweer haten? En hoe kan ik iemand haten die mij herkent. Van een foto, nog wel. Marja, nog wel. Dè Marja Pruis. Van Atoomgeheimen. Van de columns. Van de literaire kritiek. Ik volg haar stukken al jaren op de voet, ik heb haar werk en haar wezen al regelmatig met andere schrijfsters besproken. Wat wij van haar vinden, hangt af van de recensies die zij over ons schrijft. Marja, van de kut recensie. De Groene waar het bewuste stuk instaat, zit nog altijd in het plastic. Al ben ik zelfs even trots geweest dat zij ook voor mij de moeite genomen had.
'Je schreef toch óók best wel iets goeds?' zei ik.
'Sorry, ik verstond je niet.'
'Er zat toch ook best wel iets goeds in,' zei ik. 'Wat je over mijn boek schreef.'
'Jazeker,' zei ze. 'Jazeker, ik volg je weblog ook en...'
'O leuk,' zei ik, 'ik lees je columns altijd en...'
'O leuk,' zei ze.
'En ik ga je nieuwe boek kopen,' zei ik, 'en..'
'O, leuk,' zei ze. 'En ik blijf je volgen. Maar niet als een boze fee hoor.' Ze lachte. Ik lachte. Wij lachten.
Vrouwen zijn we, dacht ik toen ik naar de tramhalte liep. Maar aardige vrouwen.

Noot: Ik heb de recensie zojuist nog eens nagelezen. Veel goeds stond er toch niet in.

Jamais vu

In Alles Kantelt van Thomas Lieske lees ik voor het eerst over de term Jamais vu. En dat dat dus officieel iets is.

De laatste tijd ben ik haast niet te bereiken. Per mail of per sms is het goed te doen. Maar in het echt is het hondsmoeilijk.
Het is alsof ik al dagenlang in een meer aan het zwemmen ben, en de overkant steeds net niet haal. Soms raak ik de kant met mijn vingertoppen. Maar erop klimmen lukt dan niet.
'Je bent nog nooit zo ontzettend niet-wakker geworden in de ochtend,' zegt man. 'Terwijl je lang genoeg geslapen hebt.'

's Nachts droom ik dat ik de Prix de Luxembourg win en dat dat verklaart waarom de broer van de ex president van België vrienden met mij wilde worden op Facebook. Het prijzengeld bedraagt 2000 Euro. Ik droom dus van bescheiden prijsjes.
Nu de broer van Mubarak nog.

Stephen King zegt dat een verhaal een fossiel is dat je opgraaft. En dat je niet precies weet welke kant je op moet zoeken. Maar dat al gravend de contouren zichtbaar zullen worden.
Ik hoop dat dat ook met een mens zo gaat. En snel een beetje.

Aan de telefoon met de schoonmaker.

'Elkie, hoe is het?' roept hij. Hij bevindt zich duidelijk ergens hartje centrum. Op een druk kruispunt.
'Goed, en met jou?'
'Slecht!'
'Waarom slecht?'
'Héél slecht.'
'Wat is er dan gebeurd?'
'Mijn fiets staat nog steeds bij de fietsenmaker.'
'O.'
'En mijn andere fiets blblblblblbl.'
'Wat is er met je andere fiets?'
'Mijn andere fiets blblblblblbl.'
'Sorry, ik versta het laatste gedeelte van je zin niet.'
'Mijn andere fiets blblblblblbl.'
'Je kunt niet komen.'
'Pech. Mijn fiets is vandaag niet klaar en mijn andere fiets...'
'Ja, die blblblblblbl, hè.'
'Ja,' roept hij. 'En met je man en je kiender? Ook alles nog gezond?'
'Heel gezond.'
'Tot volgende week, Elkie.
'Tot volgende week, Fabio.'

Stukje juryrapport BNG

Juryrapporten, altijd leuk om te lezen!

Elke Geurts: Lastmens
De gruwel is overal, en al zeker in ons hoofd. Dat viel op te maken uit Het besluit van Dola Korstjens, de verhalenbundel waarmee Elke Geurts overtuigend debuteerde. In Lastmens toont Geurts dat ze ook op de wat langere baan de lezer vol in het hart weet te treffen. Deze drie lange verhalen draaien telkens om vrouwen die het gevoel hebben dat ze in het foute leven terechtgekomen zijn. Een jonge moeder houdt meer van boeken dan van baby's; ze ontheft zichzelf van de moederrol en noemt zich de 'au pair'. Een andere vrouw moet van haar man af zien te raken om zelf iets te worden, de derde trotseert het geboortedorp dat ze ontgroeid is om een stervende oom een flinke hak te zetten. Negatieve gevoelens en neuroses alom in dit boek, maar het is sprankelend proza waarin Geurts ze overbrengt. Trefzeker, slim, geestig: deze dame heeft vast nog meer lezenswaardigs in die duistere kern van haar.

Opgesteld door de jury:
Voorzitter: Arno Brok (Burgemeester Dordrecht)
Eva Berghmans (De Standaard), Han Ceelen (De Morgen), Maarten Moll (Het Parool), Danielle Serdijn (de Volkskrant).

Kern

De uitreiking in de stadsschouwburg begon. Om de beurt mochten de genomineerden in de stoel plaatsnemen naast Jelle Brandt Corstius en werden we 'aan de tand gevoeld.' Ik over mijn wonderlijke fantasie. In het tweede verhaal van Lastmens ging het hoofdpersonage solliciteren als webmaster op een Russisch vrachtschip.
'Hoe kom je daar in Hemelsnaam op?'
'Nou, ik heb eens gesolliciteerd op een Russisch vrachtschip als webmaster.'
'Ben je daar ook geweest?'
'Ja.'
'En werd je aangenomen?'
'Nee. Je moest ook andere dingen doen.'
Over dat vrachtschip had eigenlijk nog nooit iemand met een woord gerept. Dus dat was leuk. En ik vond het ook sterk van hem. Want hij kwam daardoor - per ongeluk - meteen bij een belangrijke kern van mijn schrijverschap en dus bij een kern van mijn personages. Ze willen namelijk graag weg. Van wat dan ook. Weg.
'En zo kan ik al mijn misstapjes mooi gebruiken,' zei ik tegen Jelle.
Na de interviews volgde het juryrapport. De genomineerden zaten op een rijtje en werden toegesproken. Ik kreeg een prachtig verslag over mijn werk. Vooral het stukje over mijn duistere kern. Ik hoop het rapport nog eens na te lezen. Gustaaf Peek, die mij al lang dwarszat als winnaar, won ook daadwerkelijk. Dat was het enige minpunt van de avond. Al gun ik het hem zeker. Geld speelt toch een rol in dit verhaal. Ik wilde dat dat niet zo was.
Toen kwam het borrelen. Dat ging goed.

'Nou, dan krijg jij van mij toch een prijs,' zei Jeetje vanmorgen.
'Dat hoeft niet hoor.'
'Jawel,' zei Jeetje. 'Ik haal het uit mijn eigen spaarpot. Dertig Euro.'
'Och, mijn schatje. Het gaat in het leven niet om geld. En nog veel minder om het winnen. Ik vind het gewoon al erg leuk dat ik mee mocht doen. Al heb ik dan verloren.'
'Je hebt niet verloren, mama. Je bent tweede geworden,' zei Jeetje.
En daar lieten we het bij.

Met het oog op morgen

...zit ik vanavond plotseling in het het Oog op Morgen. Om daar samen met Alex Boogers, een mede BNG genomineerde (ik typte per ongeluk mede BNG gedetineerde, maar dat zegt niks) te praten over het nog niet-doorgebroken schrijverschap als je onder de veertig bent. Dus luistert allen dan maar!