Ik zit erbij

'We vervééélen ons,' zegt Jeetje als we net op het strandje zitten. 'We willen naar huis.'
'Wat wil je thuis doen?'
'Make-uppen.'
'Kom op Jee, je hebt helemaal geen make-up. En je vindt er ook niks aan!'
Voor me staat een meisje in een roze badpakje met hartjes. Het is mijn Jeetje. Het moet mijn Jeetje zijn. Ze is vijf. Het lijkt of ze onlangs vijftien geworden is en met rasse schreden afstand neemt van haar wereld. Van mij. Van alles wat ze vroeger leuk vond. Het nieuwe zesjarige vriendinnetje knippert met haar ogen en doet haar haren achter haar oor. Ze heeft een roze bikini met bovenstukje en rokje.
'Zij heeft alles mooier,' zegt Jeetje. 'Zij heeft een mooier badpak. Zij heeft mooiere kleren. Zij heeft een mooiere tas. Zij heeft een mooiere slaapkamer. Zij ís ook mooier.' Jeetje plukt aan haar badpakje. Het meisje fluistert iets in haar oor.
Ik zit erbij en kijk ernaar.

Thuis

De tram bracht mij in zeven minuten strak naar Amsterdam centraal. Daar zette ik het op een lopen.
Ik waadde door dikke patat- en wietluchten en mensenzweet. Ik botste tegen schouders, ellebogen. Uitpuilende rugzakken drukten in mijn gezicht. Ik ontweek de hulpeloze blikken, de grimassen van kortgerokte bardames en de uitgeputte gezichten van de mannen en vrouwen in kniebroeken in de wachtrij voor het museum met plastic poppen. Ik rende langs winkelruiten. Ik marcheerde door steegjes. Ik bekeek de scheve huizen. Het water. De mensen op de terrasjes. De bekende Nederlanders op de fiets. De omgeving werd allengs bekender. Mijn pas vertraagde. Ik haalde diep adem. Voor mij lag de wereld. Recht voor mij. Ik was er bijna.

Het vertrekgevoel

Mijn personages zeggen natuurlijk niet voor niets om de haverklap 'Ik ga weg' of 'Ik wil hier weg.' Dat hebben ze van mij.
Dat ze niet gaan, hebben ze ook van mij. Gisterenmiddag kwam ik tot de visboer net over de brug. Ik keek uit over het IJsselmeer. Met vier ons kabeljauw kwam ik weer thuis. Waar man begon met de bereiding ervan. Jeetje sesamstraat keek. Deetje haar lipjes aflikte zodra ze mij zag.
'Dit is het begin van een minstens twee jaar durende depressie,' zei ik.
'Je hebt slaap nodig,' zei man.

Het geluk van twee kinderen is dat je heel vroeg gaat slapen en dan om het uur gewekt wordt door één van de twee. Troosten, verschonen, dorst lessen, nachtmerrie, mug, speentje, etcetera.
Wij, in het holst van de nacht, in de weer met ons kroost. Onder het aanhoudende gebrom van een luchtverversingssysteem.

Hol

In dit huis klinkt alles nog hol. Zelfs mijn vingers die zacht op de toetsen tikken. Alsof ik op een ouderwetse typemachine aan het rammen ben. Ik krijg er hoofdpijn van. De dag is net begonnen, maar binnen moeten de lichten al aan. Ik heb mijn o zo verlangde uurtje alleen. Waarvan ik eerder dacht dat het er nooit meer van zou komen. Deetje slaapt nog. Jeetje is voor het eerst van haar leven naar de naschoolse opvang. Man is naar het werk gereden. Ik kan iets gaan schrijven. Ik zou van alles kunnen gaan doen, dan eindelijk. Maar helaas ben ik hedenochtend net zo hol als dit huis.
Marjoleine de Vos schrijft in haar column in NRC: 'Taal kan heel verhullend en onoprecht zijn. Dus dan zeggen we: ik kijk wel naar wat ze doen. Dat is vaak verstandig. Mensen zijn wat ze doen, niet wat ze zeggen.'

Drie dialoogjes op zondag

'Jeetje, heb jij de koektrommel leeggegeten?'
'Nee? Hoezo?'
'Nou, de koektrommel is leeg.'
'O, en jij wou mij zeker net een koekje geven?'

'Jeetje, wat zie ik nu! Jij hebt die afwrijfplaatjes op de muur van je kamer geplakt!'
Jeetje buigt haar hoofd alvast.
'En wij hebben de muren net gewit! En alles!'
'Ik wist niet dat het niet mocht.' Een traan rolt over haar wang.
'Dat wist jij heel goed!'
'Ik wou roze in mijn kamer. En de plaatjes zijn roze,' fluistert ze.

'Mama, waarom was jij op de radio?' vraagt Jeetje.
'Omdat ik schrijf.'
'Maar wat ging jij daar dan doen?'
'Ik kwam daar om te vertellen over mijn boek.'
'Alwéér over dat boek?'
'Ja.'
'Maar een boek is toch om te lezen?'

Nachtvluchten

Morgenochtend van 06.00 tot 07.00 ben ik te gast in het programma Nachtvluchten op radio 1.
Dus voor de vroege vogel onder ons...
Ik ben zelf eigenlijk wel heel benieuwd naar wat ik allemaal ga zeggen, morgen zo vroeg.

Uithongeren

'Honger je baby uit en ze neemt de fles vanzelf,' schrijven de specialisten voor.
Een vriendin zegt: 'We hebben onze dochter drie dagen niets anders aangeboden. Ze heeft drie dagen gekrijst. En ik heb al die tijd staan huilen in de tuin. Maar op zondagavond dronk ze uit de fles. Ze moest wel.'

Ik kijk naar Deetje die in de box haar dagelijkse oefeningen doet. Ze probeert van haar rug op haar buik te komen. Ze ligt al op haar zij, steunt en kreunt erbij. Totdat het mollige lijfje zich ineens razendsnel omdraait en er een klein kopje met een bosje zwart haar boven de box uitsteekt. Ze steunt op haar ellebogen en lacht mij breed toe. Een draad spuug komt uit haar mond. Het eerste tandje van mijn kleine flesweigeraarster zit er ook al.
'Jij moet uitgehongerd worden, meisje,' zeg ik. 'Het leven is niet altijd leuk.'
Deetjes heldere, donkerblauwe ogen worden halve maantjes. Van het lachen.
'Jij moet maar leren doen wat ik zeg, jongedame. We zullen jouw willetje moeten breken. Mijn wil is wet!'
Deetje kijkt mij aan, smakt met haar mond. Haar tongetje gaat over lippen. Na haar ochtendgymnastiek heeft ze altijd dorst.
Maar ja.