Twijfelachtig genoegen

Schrijven is een twijfelachtig genoegen. Het gebeurt in een vreemde koortsachtige toestand. Je bonkt met je hoofd tegen de muur en...
Deze woorden van Hugo Claus hingen zo'n vijftien jaar geleden aan de muur van mijn appartementje in Culemborg en gisteren dacht ik er weer eens aan terug. Ik had een gesprek met mijn redacteur over het langste verhaal van het boek dat maar een doorntje in m'n oog blijft. Ik heb er verschrikkelijk lang over gedaan maar nog klopt het niet. De toon is goed maar de woorden vallen niet allemaal op hun plek. Bonk-bonk-bonk.
En dan zegt zo'n redacteur ineens: waarom schrap je dit en dat niet?
Waarom was ik daar zelf niet opgekomen?

Verkikkerd op zilveren colbertjes

De grote bioscoopzaal zat nog niet eens halfvol. Met er werd gejoeld en geklapt als MJ zijn liedje gezongen had. Daar stond hij in het repetitielokaal voor zijn laatste show. Nee, hij stond niet, hij danste. Met schwung kan ik wel zeggen. Wat je ook van hem vindt; hij heeft schwung. Al was er van zijn lichaam nog maar de helft over.
MJ in een joggingbroek. MJ met zijn bloes half uit zijn broek. MJ met een lollie in zijn mond. Het gonsde door de zaal: 'Hij eet een lollie.' Maar het meest van de tijd hupste, sprong en zong hij rond in een typisch MJ kostuum. Ook tijdens repetities.
'Ik vind dat wel mooi,' fluisterde mijn filmgenote, 'hij was gewoon ontzettend verkikkerd op zilveren colbertjes.'
De hele nacht heb ik zo'n deuntje in mijn hoofd gehad. Telkens als ik me omdraaide, begon het riedeltje opnieuw. Ta da ta da da...tadadatadatadat da da, don't leave it that way...

'Af'

Dit is het. Vandaag is het boek af. Ik bedoel niet 'af ' van helemaal niks meer aan doen. Er moet nog geschaafd en gebeiteld worden en her en der wat veranderd. En het valt nog te bezien hoe dat gaat.
Maar puur het feit dat het af is, ben ik wel tevreden over. Vanaf het moment dat ik ermee begonnen ben, ben ik daar mee bezig geweest. Al weten wij allemaal dat het om de weg ernaartoe behoort te gaan. En niet om het doel.
Maar één onzekerheid is alvast ingelost. En dat is mooi. Hoe meer we er daarvan in kunnen lossen, hoe beter.
Nu ga ik aan het volgende verhaal beginnen. En vanmiddag naar This is it.

De andere kant van geluk

'Ik heb een naam bedacht,' deelt Jeetje mee.
'O ja?'
'Gouda,' zegt ze.'Vind je dat niet mooi?'
'Gouda,' herhaal ik.
'Ja.'
'Gouda is al een stad waar kaas wordt gemaakt. Daar zou ik het iets teveel mee associëren.'
Gelukkig heeft Jeetje nog veel meer namen in petto. De een nog fantasievoller dan de andere. Dan zegt ze: 'Anita. Het wordt Anita, goed?'

*

'Eindelijk krijg ik ook een baby', herhaalt Jeetje elke dag wel een paar keer. 'Eindelijk. Ik heb hier al zooo lang op gewacht. Maar ja, je hebt het niet voor het zeggen, hè?'
En elke avond als ik haar instop, kijkt ze me zo ontzettend gelukzalig aan. De komst van sinterklaas is er echt helemaal niets bij. Alleen voor Jeetje al hoop ik dan dat deze exercitie goed verloopt. Haar geluk is zo groot, haar verdriet zou onmenselijk zijn.

Wat is een advocaat?

'Mama, wat is een advocaat?' vraagt Jeetje.
'Kijk, als iemand een bank beroofd heeft, een boef dus, moet diegene de gevangenis in. Maar om zeker te weten dat die boef het gedaan heeft, is er eerst een rechtszaak. Een rechter is iemand die uiteindelijk besluit of de boef het wel of niet gedaan heeft. Misschien is de boef geen boef en dan zou hij onschuldig in de gevangenis gaan. Daarom heeft iedereen een advocaat. Iemand die heel goed kan praten en die je kan verdedigen bij de rechter.'
'Die kijkt of de boef niet jokt,' zegt Jeetje.
'Precies!' juich ik.'Tijdens zo'n rechtszaak heb je altijd twéé advocaten want...
'Ja, natuurlijk,' zegt Jeetje. 'Er waren ook twee boeven nodig om de bank te roven. Een bank is veel te zwaar om in je eentje te tillen.'

Het recept tegen schrik

Op zondagochtend schrok ik wakker omdat er zo'n driehonderd verhalen binnen nu en overmorgen geschreven zullen moeten worden. En tegenwoordig schrik ik niet meer in mijn eentje wakker. Maar de piepkleine met mij. In die geheimzinnige, parallelle wereld.
Niet veel later, nog in onze pyjama's met de keukenschorten ervoor, kneedden Jeetje en ik ijverig het deeg voor onze allereerste taart. Het recept stond in een blaadje en leek niet al te gecompliceerd. Stap voor stap volgden we de aanwijzingen op. Soms sloegen we per ongeluk een paar stapjes over. Maar dan verzonnen we een creatieve oplossing. We hadden rode wangen en overlegden in korte doch doeltreffende zinnen. En tegen de tijd dat we de pruimentaart in de oven schoven, zag het leven er heel anders uit. Meer als een uitdaging.

Stilte, rust en orde

Regelmatig verlang ik ernaar terug. Precies zeven jaar geleden verbleef ik voor een paar maanden op een oud landgoed in een afgelegen dorp in de Cevennes. Bij een Nederlandse schrijver en zijn vrouw. Ik betrok daar een gastenhuisje om aan mijn eerste roman te schrijven. (Die, eenmaal weer thuis, volledig ontspoorde. Omdat zelfs de muggen gingen praten in een dorp met een algeheel spraakverbod.)
's Ochtends werkten we op het landgoed. De kastanjes moesten geraapt, de kippen gevoerd, het hout gehakt en de bramen gesnoeid. Op een Lamborghini traktor reed ik mee door de bergen. 's Middags werd er geschreven. Tot exact zes uur. De structuur lag vast. De lucht was er zuiver. Eenmaal per dag checkte ik mijn email bij de schrijver thuis.
's Avonds keken we films met z'n drieën. En dan liep ik het donkere pad weer af, naar de voormalige stal die nu mijn huisje was. Beneden mij scharrelden de everzwijnen. Verder was het er echt heel stil. En echt heel donker.
Toen de schrijver en zijn vrouw voor twee weken naar Nederland gingen, was ik daar helemaal alleen. Dat was echt heel eng. Daar verlang ik ook naar terug.